Những Điều khoản Trọng yếu cần Lưu ý khi Soạn thảo Hợp đồng Thương mại
Phân tích các rủi ro pháp lý thường gặp trong điều khoản phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và cơ chế giải quyết tranh chấp theo Luật Thương mại Việt Nam.
Trong hoạt động kinh doanh, tranh chấp hợp đồng thương mại thường bắt nguồn từ những điều khoản được soạn thảo thiếu chặt chẽ hoặc áp dụng quy định pháp luật nước ngoài không tương thích với pháp luật Việt Nam. Dưới đây là các điểm mấu chốt doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
1. Mức giới hạn phạt vi phạm hợp đồng
Theo Điều 301 Luật Thương mại 2005, mức phạt đối với vi phạm nghĩa vụ hợp đồng hoặc tổng mức phạt đối với nhiều vi phạm do các bên thoả thuận trong hợp đồng, nhưng không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm (trừ trường hợp phạt vi phạm trong hợp đồng giám định).
Nhiều doanh nghiệp thỏa thuận mức phạt 10%, 20% hoặc 50% theo thói quen; khi xảy ra tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài, phần vượt quá 8% sẽ không được chấp nhận.
2. Phân định giữa Phạt vi phạm và Bồi thường thiệt hại
- Phạt vi phạm chỉ được áp dụng nếu trong hợp đồng có điều khoản thỏa thuận rõ ràng về việc phạt.
- Bồi thường thiệt hại phát sinh ngay cả khi hợp đồng không đề cập, miễn là bên yêu cầu chứng minh được hành vi vi phạm, thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả.
3. Lựa chọn cơ quan tài phán và luật áp dụng
Doanh nghiệp nên quy định rõ cơ chế giải quyết tranh chấp: Tòa án nhân dân có thẩm quyền hay Trọng tài thương mại (như VIAC). Trọng tài thương mại mang lại ưu thế vượt trội về tính bảo mật thông tin, thời gian giải quyết nhanh gọn và phán quyết có hiệu lực chung thẩm.